Bu test, şehir, gezi, müze ve kütüphane örnekleri üzerinden toplumsal sorunları fark etme, nedenlere dair farklı görüşleri karşılaştırma, çözüm önerisi geliştirip savunma becerini ölçer. Grafik, konuşma ve tablo okuyarak çıkarım yaparsın.
Nasıl çözmek istersin?
6-A sınıfı, "Şehrimizin Sorunları" adlı okul projesi için şehirde gözlemlediği durumları bir listede topladı.
Toplumsal sorunlar, toplumun geniş bir kesimini etkileyen ve çözümü için birlikte hareket etmeyi gerektiren durumlardır.
Bu tanıma göre sınıfın listesindeki durumlardan hangisi toplumsal sorun değildir?
Bir okul projesi grubu, şehirdeki halk kütüphanesinin çalışma salonunu kullanan 80 kişiye "Salonda sizi en çok rahatsız eden durum hangisi?" diye sordu. Her katılımcı yalnızca bir durum seçti.
Grafiğe göre,
I. Katılımcıların en çok yakındığı durum, salondaki masaların paylaşımıyla ilgilidir. II. Yüksek sesle konuşmayı seçenlerin sayısı, yetersiz prizi ve yetersiz ışığı seçenlerin toplamından fazladır. III. Salonda yüksek sesle konuşulmasının nedeni, kütüphaneye gelen kişi sayısının son yıllarda artmasıdır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
Bir okul projesi grubu, şehir müzesini gezerken tekerlekli sandalye kullanan bir ziyaretçinin binaya giremediğini gördü. Grup sorunun nedenini şöyle belirledi: "Müzenin girişinde yalnızca merdiven var; rampa ya da asansör yok."
Aşağıdaki önerilerden hangisi, grubun belirlediği nedeni doğrudan ortadan kaldırmaya yöneliktir?
Şehir merkezinde kiralanarak kullanılan elektrikli scooterlar, yolculuk bitince çoğu zaman kaldırımlara bırakılıyor. Bu konuyu okul projesi için araştıran Selin ve Okan görüşlerini paylaştı.
Selin
Kaldırımlara bırakılan scooterlar yayaların ve tekerlekli sandalye kullananların yolunu kapatıyor. Bence nedeni, şehirde bu araçlara ayrılmış park yeri olmaması.
Okan
Yolu kapattıkları doğru. Ama park yeri olan caddelerde de aynı şeyi görüyorum. Bence kullanıcılar aracı bırakırken başkasının geçip geçemeyeceğini düşünmüyor.
Konuşmadaki iki görüşün ortak noktası aşağıdakilerden hangisidir?
Bir okulun çevre kulübü, kantinde her gün çok sayıda karton bardağın çöpe gittiğini fark etti ve okul projesi olarak öneriler hazırladı.
Sürdürülebilir bir öneri, bir kez yapılıp biten değil, kurulduktan sonra düzenli olarak devam edebilen bir öneridir.
Buna göre kulübün önerilerinden hangisi sürdürülebilirlik ölçütüne en uygundur?
Bir mahalle parkında gönüllüler sokak köpeklerini her gün besliyor. Besleme kapları çocuk oyun alanının hemen yanında olduğu için bazı veliler rahatsızlığını dile getirdi ve mahalle toplantısında iki taraf konuştu.
Leyla
Köpekler bu parkta yaşıyor. Mama ve su bırakmazsak aç ve susuz kalırlar; beslemeyi bırakmamız doğru olmaz.
Burak
Hayvanların beslenmesine karşı değilim. Ama kaplar kaydırağın yanında; köpekler orada toplanınca küçük çocuklar korkup oyun alanına giremiyor.
Konuşmadaki iki tarafın kaygısını birlikte gözeten çözüm önerisi aşağıdakilerden hangisidir?
Bir okul projesi grubu, okulun önündeki caddede öğrencilerin yolu nasıl geçtiğini bir hafta gözlemledi ve bulgularını tabloya yazdı.
| Gözlem | Sonuç |
|---|---|
| Yolu yaya geçidi dışından geçen öğrenci | Her sabah giriş saatinde ortalama 42 kişi |
| En yakın yaya geçidinin okul kapısına uzaklığı | Yaklaşık 300 metre |
| Okula servisle gelen öğrenci | Okuldaki öğrencilerin yarısı |
Grubun önerisi: "Okul kapısının tam karşısına bir yaya geçidi yapılsın; giriş ve çıkış saatlerinde bir görevli öğrencilerin geçişine yardım etsin."
Tabloya göre grubun bu öneriyi savunurken kullanabileceği en güçlü gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?
Şehir meydanında herkesin ücretsiz kullanımına açılan basketbol sahasını bazı gruplar saatlerce kullanıyor, diğer gençler sıra bekliyor. Bir okul projesi grubu bu soruna öneri geliştirdi, başka bir grup da öneriyi inceledi.
| Öneri | Güçlü yönü | Zayıf yönü |
|---|---|---|
| Sahayı kullanmak isteyenler girişteki panoya adını yazsın; saha sırayla kullanılsın. | Sahayı kimin ne zaman kullanacağı belli olur, tartışma azalır. | Sıraya ilk yazılan grup sahayı akşama kadar bırakmayabilir. |
Tabloya göre grubun önerisini, güçlü yönünü koruyup zayıf yönünü giderecek biçimde düzenlemesi için aşağıdakilerden hangisini yapması uygundur?
6-D sınıfı müze gezisinde, kalabalık öğrenci gruplarının salonlarda yüksek sesle konuşmasının diğer ziyaretçileri rahatsız ettiğini gördü. Sınıf bu sorun üzerine bir çözüm önerisi çalışması yaptı.
Zaman şeridinde sınıfın çalışma adımları sırasıyla verilmiştir.
Buna göre ? ile gösterilen adımda yapılan çalışma aşağıdakilerden hangisidir?
6-C sınıfı, gezi sırasında ziyaret ettiği tarihî bir kalenin çevresinde yere atılmış çok sayıda ambalaj ve şişe gördü. Öğrenciler bu sorunun nedenlerini konuştu.
Deniz
Ziyaretçiler yiyecek ambalajlarını oturdukları yere bırakıp gidiyor. Çöpünü kutuya kadar taşımaya üşenen çok.
Ece
Bu kadar geniş bir alanda yalnızca iki çöp kutusu var. Hafta sonları ikisi de öğlene kadar doluyor.
Mert
Kutuların az olduğu doğru. Ama dolan kutuyu gün içinde boşaltan da yok; çöpler yalnızca akşam toplanıyor.
Konuşmaya göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Sonucun burada görünecek. Kalan soru: 10