1. soru / 10
Selin, okul dergisi için özgün bir öykü yazdı.
Selin'in bu konuda topladığı bilgilere göre öyküsü hangi hakla korunur?
Bir ürünün ya da fikrin telifle mi patentle mi korunduğunu ayırt etme, güvenilir kaynak seçme, bilgiyi doğrulama ve kaydetme üzerine 10 soru.
Nasıl çözmek istersin?
Selin, okul dergisi için özgün bir öykü yazdı.
Selin'in bu konuda topladığı bilgilere göre öyküsü hangi hakla korunur?
Emre'nin babası evdeki bahçe hortumu için yeni bir makara düzeneği geliştirdi.
Baba
Hortumun dolaşmasını önleyen yeni bir makara düzeneği geliştirdim. Başkaları izinsiz üretmesin istiyorum.
Emre
O zaman patent başvurusunun nasıl yapıldığını öğrenmeliyiz. Bilgiyi doğru yerden toplayalım.
Konuşmaya göre Emre'nin patent başvurusu hakkında bilgi toplamak için kullanacağı en uygun kaynak hangisidir?
Telif ve patent konusunu araştıran öğrenciler, topladıkları dört örneği numaralandırarak bir listeye yazdı.
Görseldeki listede yer alan örneklerden hangileri patentle korunabilecek teknik buluşlardır?
Deniz ile Arda, sınıf ödevi için patent koruma süresini araştırıyor.
Deniz
Tarihi belli olmayan bir blogda patent korumasının 10 yıl sürdüğü yazıyor.
Arda
Benim izlediğim videoda ise 20 yıl dendi. Ödeve hangisini yazacağız?
Konuşmadaki öğrencilerin bu çelişkili bilgiyi doğrulamak için yapması gereken en uygun iş hangisidir?
Arıcılık yapan Kaya ailesi, kovanı açmadan bal miktarını ölçen yeni bir düzenek geliştirdi.
Kaya ailesinin kızı Zeynep, ailesinin geliştirdiği bal ölçme düzeneğini patent başvurusundan önce bütün ayrıntılarıyla sosyal medyada paylaşmak istiyor. Zeynep'in bu konuda topladığı bilgilerden hangisi doğrudur?
Mert, telif ve patent ödevi için topladığı bilgileri bir tabloya kaydetti.
| Satır | Bilgi | Kaynak | Erişim tarihi | Doğrulandı mı? |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Patent başvurusu Türk Patent ve Marka Kurumuna yapılır. | Türk Patent ve Marka Kurumu internet sitesi | 12.10.2026 | Evet |
| 2 | Telif koruması eser ortaya çıkınca başlar. | 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu | 12.10.2026 | Evet |
| 3 | Patent koruması başvuru tarihinden itibaren 20 yıl sürer. | (yazılmamış) | 13.10.2026 | Evet |
| 4 | Telif koruması eser sahibinin ölümünden sonra 70 yıl daha sürer. | Kültür ve Turizm Bakanlığı internet sitesi | 13.10.2026 | Evet |
Tabloda Mert'in araştırma kaydını daha güvenilir yapmak için yapması gereken düzeltme hangisidir?
Ece'nin okul gazetesi için çizdiği karikatür, bir sosyal medya hesabında Ece'nin adı silinerek paylaşıldı.
Ece, bu durumda hangi hakkının çiğnendiğini öğrenmek için bilgi topluyor. Ece'nin ulaşacağı doğru bilgi hangisidir?
Burak, ablasının geliştirdiği buluş için patent koruma süresiyle ilgili bulduğu bilgiyi doğrulamak istiyor.
| Kaynak | Hazırlayan | Tarih | Türü |
|---|---|---|---|
| K: “Patent başvurusu nasıl yapılır?” sayfası | Türk Patent ve Marka Kurumu | 2026 | Resmî kurum sitesi |
| L: Patent süresi üzerine bir yazı | Yazarı belirtilmemiş | Tarih yok | Kişisel blog |
| M: 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu | TBMM | 2017 (Resmî Gazete) | Kanun metni |
| N: Patent almanın kolay yolu | Bir danışmanlık firması | 2026 | Reklam sayfası |
Tablodaki kaynaklardan hangileri bu doğrulamada güvenilir kaynak olarak kullanılabilir?
Mahalle kütüphanesinin panosundaki bilgi notunda şu yazmaktadır: "Bir yazarın eserleri, yazarın yaşamı boyunca ve ölümünden sonra 70 yıl telif hakkıyla korunur. Bir buluşa verilen patent ise başvuru tarihinden itibaren 20 yıl korunur; süre dolunca o buluşu herkes üretebilir."
I. Yazar öldüğünde eserlerinin koruması hemen sona erer. II. Süresi dolan bir patentin konusu olan ürünü herkes üretebilir. III. Patent koruması, buluşu yapan kişi yaşadığı sürece devam eder.
Bu nota göre yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Bir sınıf, okul tiyatrosu için yazdığı oyun metninin telif haklarını anlatan bir rapor hazırlayacak.
Öğrencilerin yapacağı işler karışık olarak verilmiştir:
I. Bilgileri resmî kaynaklar dâhil en az üç kaynakla karşılaştırmak II. Hangi kaynaklardan bilgi toplanacağını belirlemek III. Doğrulanan bilgileri kaynak ve tarihleriyle rapora yazmak IV. Belirlenen kaynaklardan bilgileri toplamak
Bu işlerin doğru sıralaması hangisidir?
Sonucun burada görünecek. Kalan soru: 10