6. Sınıf Sosyal Bilgiler Kültürel Bağlar ve Millî Değerler 4. Test

Bir öğrenci, araştırma ödevi için iki farklı kaynaktan bilgi topladı.

Kaynak 1 (köy hakkında yazılmış bir anı kitabı): Köyümüzde düğünden önce komşular toplanır, keşkeklik buğdayı sırayla döverdi. Bir ailenin günlerce uğraşacağı iş bir öğleden sonra biterdi. Sıra başka bir evin düğününe geldiğinde aynı komşular yine bir araya gelirdi.

Kaynak 2 (ilçe kültür bülteni): İlçemizdeki kış hazırlığı şenliğinde aileler erişte ve tarhanayı meydanda birlikte hazırladı. Tarifleri yaşlılar anlattı, gençler not aldı. Notlar şenlik sonunda kitapçık hâline getirilip okul kütüphanesine verildi.

Kaynaklarda anlatılan uygulamaların kendisi göz önüne alındığında, iki uygulama için de söylenebilecek yargı hangisidir?

Bir köyde her yıl baharda yapılan şenlik bir okul dergisinde anlatıldı.

Bir köyde her yıl baharda şenlik yapılır. Şehre göç etmiş aileler bu günde köye döner ve uzun süredir görüşmeyen akrabalar aynı sofrada buluşur. Şenliğin hazırlığını köyde yaşayan gençlerle şehirden gelen gençler birlikte yapar. Köyün yaşlıları eski şenliklerde söylenen manileri gençlere öğretir; gençler de bu manileri telefonlarına kaydedip şehirdeki arkadaşlarıyla paylaşır.

Bu metin ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangileri, metnin anlamını değiştirmeden yeniden ifade edilmiş yargılardır?

I. Şenlik, farklı yerlerde yaşayan akrabaların yeniden bir araya gelmesine fırsat verir. II. Gençler, yaşlılardan öğrendikleri manileri şenlikte hep birlikte söyler.

III. Manilerin aktarımı, köyün sınırlarını aşarak sürmektedir.

Selin, "Mahallemizde kültürel bağlar" konulu araştırma ödevi için notlar aldı ve bunları bir tabloya dönüştürdü.

Selin'in notları: 1. Mahalle fırınında bazı müşteriler fazladan ekmek parası bırakıyor. İhtiyacı olan kişi kimseye bir şey sormadan bu ekmeklerden alabiliyor; yardımı kimin yaptığı bilinmiyor. Bu uygulama mahallede eskiden beri sürdürülüyor. 2. Okulumuzda aile büyüklerinin söylediği ninniler sesli olarak kaydedildi. Kayıtlar okulun internet sayfasında paylaşıldı; başka illerde yaşayan aileler de bildikleri ninnileri gönderdi. 3. Halk eğitim merkezindeki çini kursunda emekli bir usta, ortaokul öğrencilerine motif çizmeyi öğretiyor. Usta, her motifi ailesinin hangi büyüğünden öğrendiğini de anlatıyor. 4. Bayramın ilk günü mahalle büyükleri muhtarlıkta toplanıyor. Gençler onları burada ziyaret ediyor; birbirine küs olan komşular da bu ziyarette barıştırılıyor.

Tablodaki satırlardan hangisi, notlardaki bilgilerle tutarlı ve kavramlar doğru kullanılarak doldurulmuştur?

Bir ortaokulda koro, 29 Ekim töreni için İstiklal Marşı'nı işaret diliyle de söylemeye hazırlandı.

Okul korosu, 29 Ekim töreni için İstiklal Marşı'nı sesli söylerken işaret diliyle de eşlik etmeyi çalıştı. İşitme engelli öğrenci Can, törende marşı arkadaşlarıyla aynı anda işaret diliyle söyledi. Tören sonunda bazı veliler, bu çalışmayı mahalledeki diğer okullara da önermek istediklerini söyledi.

Konuşmada hangi öğrenci, yaşanan durumu nesnel, doğru ve anlamı değiştirmeden ifade etmiştir?

Bir sınıfta öğrenciler, farklı illerde yaşayan aile büyüklerine bayram sabahı neler yaptıklarını sordu.

Haritada araştırmaya katılan ailelerin yaşadığı iller, tabloda ise bu ailelerin anlattığı bayram uygulamaları verilmiştir.

Harita ve tablodaki bilgiler birlikte değerlendirildiğinde aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Bir öğrenci, araştırma ödevinde bir genellemeyi örnek bir olayla desteklemek istiyor.

Kaynak 1 (öğrencinin araştırma notu): Millî ve dinî bayramlar, farklı yaş ve meslekten insanları ortak bir duygu etrafında buluşturur.

Kaynak 2 (yerel gazete haberi): Kasabadaki 29 Ekim kutlamasına çiftçiler, esnaf, öğretmenler ve öğrenciler katıldı. Meydanda hep birlikte İstiklal Marşı'nı söylediler. Akşam düzenlenen fener alayında yaşlılar ile çocuklar yan yana yürüdü.

Öğrenci, Kaynak 2'yi Kaynak 1'deki genellemeyi destekleyen bir örnek olarak kullanmıştır. Kaynak 2'nin bu amaca uygun olmasının gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Bir mahalle muhtarlığı "Kuşaklar Buluşuyor" adlı bir etkinlik düzenledi.

Muhtarlığın düzenlediği "Kuşaklar Buluşuyor" gününe piktogramda görüldüğü gibi mahalleden 8 genç ve 6 yaşlı katıldı. Gençler, yaşlılara uzakta yaşayan torunlarıyla görüntülü görüşmeyi öğretti. Yaşlılar da gençlere oya örmeyi gösterdi ve eski mahalle oyunlarını anlattı. Etkinliğin sonunda katılanlar her ay yeniden bir araya gelmeye karar verdi.

Bu metni anlamını değiştirmeden ve nesnel biçimde özetleyen cümle aşağıdakilerden hangisidir?

Öğretmen, araştırma ödevinde öğrencilerden imece üzerine yazdıkları bilgi notunu tek cümlelik bir afiş sloganına dönüştürmelerini istedi.

Bilgi notu: Bir köyde sel suyunun yıktığı okul bahçe duvarını köylüler imeceyle onardı. Kimi taş taşıdı, kimi harç karıştırdı, kimi çalışanlara yemek getirdi. Tek bir ailenin haftalarca uğraşacağı duvar iki günde bitti.

Aşağıdaki sloganlardan hangisi bu notu bağlamından koparmadan dönüştürmüş ve imecenin toplumsal birliğe etkisini yansıtmıştır?

Bir öğrenci, araştırma ödevi için okul panosuna kavram haritası hazırladı.

Öğretmenin verdiği bilgi: Dil, din, tarih, sanat, gelenek ve görenek kültürel bağlarımızı oluşturur. Kültürel bağlar millî değerleri oluşturur ve kuşaktan kuşağa aktarır. Millî değerler davranışlarımızı yönlendirir; ortak davranışlar toplumsal birliği güçlendirir.

Öğrencinin kavram haritasında yaptığı işlemler: I. "Halk oyunları" kartını, "dil" kartının altına örnek olarak bağladı. II. "Atasözü ve ninni" kartını, "dil" kartının altına örnek olarak bağladı. III. Oku "toplumsal birlik" kutusundan "kültürel bağlar" kutusuna doğru çizerek zincire toplumsal birlikle başladı.

Öğrencinin yaptığı işlemlerden hangileri, öğretmenin verdiği bilgiyi bağlamından koparmadan kavram haritasına dönüştürmüştür?

Bir okulun gezi kulübündeki öğrenciler, yolu kaybedince tanımadıkları bir köye vardı.

Gezi kulübündeki öğrenciler yolu kaybedip bir köye vardı. Köy kahvesindeki yaşlılar öğrencilere çay ikram etti. Köyden bir genç, öğrencilere yolun başına kadar eşlik ederek doğru yolu gösterdi. Öğrencilerden biri köylülerin kullandığı bazı yöresel sözcükleri anlamayınca köylüler gülümseyerek bu sözcüklerin anlamını açıkladı. Ayrılırken muhtar, öğrencileri bir sonraki gelişlerinde köyün bahar şenliğine davet etti.

Bu metne dayanarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?