1. soru / 10
Şehir müzesindeki Türkistan salonunun girişinde ziyaretçiler için bir zaman şeridi asılmıştır.
Zaman şeridindeki bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Bu testte Asya Hun Devleti, Göktürkler ve Uygurların medeniyetimize katkılarını zaman şeridi, harita, müze panosu ve bilgi kartı gibi kaynaklar üzerinden incelersin. Kaynaklardan bilgi toplar, bilginin doğruluğunu değerlendirir ve çıkarım yaparsın.
Nasıl çözmek istersin?
Şehir müzesindeki Türkistan salonunun girişinde ziyaretçiler için bir zaman şeridi asılmıştır.
Zaman şeridindeki bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Okul projesi için konu seçen Defne, merak ettiği konuyu "Göktürklerde devlet yönetimi" olarak belirlemiştir.
Defne'nin merak ettiği konuya en uygun araştırma sorusu aşağıdakilerden hangisidir?
Bir gezi kulübü, Türkistan'a düzenleyeceği kültür gezisinin broşürüne bir harita ve kısa bir not eklemiştir.
Broşürdeki not: "Bölgede karasal iklim görülür; kışlar uzun ve serttir. Yağış azdır, tarıma elverişli alanlar sınırlıdır."
Haritadaki ve nottaki bilgilerden yola çıkarak bu bölgede kurulan ilk Türk devletlerinin yaşam biçimiyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?
Şehir kütüphanesinde ödev hazırlayan Ece ile Arda, Uygur Devleti'nin kuruluş yılı için iki farklı bilgiye ulaşmıştır.
Ece
Kütüphanedeki basılı ansiklopedide Uygur Devleti'nin 744 yılında kurulduğu yazıyor.
Arda
Yorum sayısı çok olan bir blogda ise 745 yazıyor. Ödeve hangisini yazacağız?
Konuşmadaki durumda Ece ile Arda'nın, bilginin doğruluğunu değerlendirmek için atması gereken en uygun adım aşağıdakilerden hangisidir?
Okul projesinde kurultay konusunu çalışan bir grup, öğretmenlerinin verdiği bilgi kartını okuduktan sonra yorumlarını paylaşmıştır.
Grup üyelerinin yorumları
Mert
Kurultaya katılanlar, bugünkü meclis üyeleri gibi halkın oyuyla seçilirdi.
Can
Önemli devlet işlerinin bir toplantıda birlikte görüşülmesi geleneği vardı.
Zeynep
Kağan bir karar verse bile kurultay bu kararı oylamayla geri çevirebilirdi.
Selin
Kağanın eşi, devlet işlerinin konuşulduğu toplantılara katılamazdı.
Bilgi kartı: "Göktürklerde devletin önemli işleri kurultay (toy) adı verilen toplantıda görüşülürdü. Toplantıya kağan, hatun ve boy beyleri katılırdı. Savaş, barış ve ticaret gibi konular burada konuşulur, son kararı kağan verirdi."
Konuşmadaki yorumlardan hangisi bilgi kartıyla desteklenir?
Müze gezisine katılan öğrenciler, temsilî bir kurgan (mezar) kazısının buluntularını tanıtan bir panoyu inceliyor.
| Buluntu | Malzeme |
|---|---|
| At koşum takımı | Demir ve deri |
| Hayvan figürlü kemer tokası | Altın |
| Keçe parçası | Yün |
| Ok uçları | Demir |
| At iskeleti | Kemik |
Panodaki bilgilere göre bu kurgana gömülen kişinin yaşadığı toplulukla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Okul kütüphanesinde açılan yazıtlar sergisinde aşağıdaki bilgi panosu yer almaktadır.
Bilgi panosu: "Orhun Yazıtları (Orhun Kitabeleri), bugünkü Moğolistan'daki Orhun Vadisi'nde bulunur. II. Göktürk Devleti döneminde dikilen bu taşlarda Göktürk alfabesi kullanılmıştır. Yazıtlarda devlet yönetimi, kağanın halkına karşı sorumlulukları ve Çin ile ilişkiler anlatılır."
Panoyu okuyan bir öğrencinin sorduğu aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabı panoda vardır?
Okulun tarih kulübü, ilk Türk devletlerinde sık yaşanan bir durumu canlandırmak için temsilî bir sahne yazmıştır.
Sahne: "Kağan ölünce kardeşi de oğlu da kendini yeni kağan ilan etti. İkisi de hükümdar ailesinden olduğunu, bu yüzden tahtın kendi hakkı olduğunu söyledi. Boy beyleri ikiye ayrıldı ve ülkede karışıklık çıktı."
Sahnede iki kişinin aynı anda tahtta hak iddia etmesini en iyi açıklayan anlayış aşağıdakilerden hangisidir?
Sınıf gazetesinin "Geçmişten Bugüne" köşesi için öğrenciler, ilk Türk devletlerindeki bir uygulamayı bugünkü bir kurumla karşılaştıran cümleler yazmıştır.
Öğrencilerin yazdığı aşağıdaki cümlelerden hangisi geçmiş ile bugün arasındaki benzerliği doğru ve ölçülü biçimde kurar?
Sınıf münazarasında "İlk Türk devletlerinde ekonomi büyük ölçüde hayvancılığa dayanırdı" iddiasını savunan iki öğrenci birer kanıt getirmiştir.
| Öğrenci | Getirdiği kanıt | Kanıtın kaynağı |
|---|---|---|
| Ayşe | Bozkırdaki bir obada çok sayıda koyun ve at kemiğiyle deri ve yün eşyalar bulunmuştur. | Müzenin yayımladığı temsilî kazı raporu |
| Burak | Göktürkler Çin'e at ve deri verip karşılığında ipek alırdı. | Yazar adı ve kaynakçası olmayan bir web sitesi |
Tablodaki kanıtlarla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
Sonucun burada görünecek. Kalan soru: 10