Bu testte deney, gözlem ve proje kayıtlarını okuyarak eşeyli ve eşeysiz üremenin özelliklerini, benzerliklerini ve farklarını karşılaştıracaksın. Her soruda önce ata sayısına, üreme hücrelerine ve yavruların ataya benzerliğine bak.
Nasıl çözmek istersin?
Fen kulübü öğrencileri sınıf akvaryumundaki küçük bir hidrayı beş gün boyunca gözledi ve gördüklerini deftere yazdı.
| Gün | Gözlem |
|---|---|
| 1 | Hidranın vücudunun yan tarafında küçük bir çıkıntı belirdi. |
| 3 | Çıkıntı büyüdü, ucunda kısa dokunaçlar oluştu. |
| 5 | Çıkıntı ana hidradan ayrıldı ve kendi başına yaşamaya başladı. Ana hidra yaşamını sürdürdü. |
Tablodaki gözlemlere göre hidrada görülen üreme ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Bir bilim dergisinde, iki deniz yıldızıyla yapılan gözlemler birlikte paylaşıldı.
| Gözlem | Başlangıç | Olay | Sonuç |
|---|---|---|---|
| X | 1 deniz yıldızı | Bir kolu koptu. Kopan kol hemen ölçüldü ve atıldı. | Eksik kol yeniden oluştu. Toplam 1 deniz yıldızı var. |
| Y | 1 deniz yıldızı | Bir kolu koptu. Kopan kol suda bırakıldı. | Ana canlıda eksik kol yeniden oluştu, kopan kol da kendini tamamlayıp yeni bir deniz yıldızı oldu. Toplam 2 deniz yıldızı var. |
Tablodaki gözlemlere göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Fen kulübü öğrencileri dört farklı canlıda gözlemledikleri eşeysiz üreme olaylarını kısa notlarla kaydetti.
| Gözlem | Not |
|---|---|
| K | Tek hücreli bir canlı ikiye ayrıldı. Ana canlı kalmadı, iki yeni canlı oluştu. |
| L | Bir canlının vücudundaki çıkıntı büyüyüp ayrıldı. Ana canlı yaşamını sürdürdü. |
| M | Filizlenen bir patates yumrusu toprağa dikildi. Yumrudan yeni bir bitki gelişti. Ana bitki yaşamını sürdürdü. |
| N | Çok hücreli bir canlı üç parçaya ayrıldı. Parçaların her biri kendini tamamlayıp yeni bir birey oldu. |
Tablodaki gözlemlerden hangi ikisinde, ana canlı tek bir birey olarak varlığını sürdürmemiş ve parçalarından yeni bireyler oluşmuştur?
Selin, okul bahçesindeki pembe çiçekli bir gül bitkisinden iki grup yeni bitki yetiştirdi.
| Grup | 1. bitki | 2. bitki | 3. bitki | 4. bitki |
|---|---|---|---|---|
| K | Pembe | Pembe | Pembe | Pembe |
| L | Pembe | Beyaz | Kırmızı | Pembe |
Selin, gruplardan birini ana bitkiden kestiği dallardan, diğerini ana bitkinin tohumlarından yetiştirdi. Bütün bitkiler aynı toprakta, aynı ışık ve su koşullarında büyüdü. Selin hangi grubu hangi yolla yetiştirdiğini yazmayı unuttu. Tablodaki sonuçlara göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Yerel bir gazetede, çilek yetiştiren bir çiftçi ve bir tarım araştırmacısıyla yapılan söyleşi yayımlandı.
Gazetedeki söyleşi
Çiftçi Hasan
Pazarda sevilen çileğimin hep aynı tatta olmasını istiyorum. Bu yüzden toprağa değen gövdelerinden çıkan fidanları dikiyorum.
Araştırmacı Selma
Biz yeni bir çeşit arıyoruz. Bu yüzden çileği tohumdan yetiştiriyor, çıkan bitkilerin tatlarını tek tek deniyoruz.
Konuşmadaki iki kişinin farklı yolları seçmesinin nedeni, aşağıdakilerden hangisiyle doğru açıklanır?
Arda, eşeyli ve eşeysiz üremenin farklarını gösteren bir çalışma kâğıdı hazırladı. Öğretmeni kâğıtta yalnız bir satırın hatalı olduğunu söyledi.
| Satır | Özellik | Eşeyli üreme | Eşeysiz üreme |
|---|---|---|---|
| 1 | Ata sayısı | İki | Bir |
| 2 | Üreme hücreleri | Görev alır | Görev almaz |
| 3 | Üreme hızı | Daha hızlı | Daha yavaş |
| 4 | Yavruların kalıtsal özellikleri | Farklılık gösterebilir | Genellikle ana canlıyla aynı |
Tablodaki hatalı satır ve bu satırın nasıl düzeltilmesi gerektiği aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Fen Bilimleri öğretmeni, sınıftaki kavram yanılgılarını bulmak için bir tanılayıcı dallanmış ağaç etkinliği uyguladı.
| Basamak | İfade | Doğru ise | Yanlış ise |
|---|---|---|---|
| 1 | Eşeysiz üremede yeni birey tek bir ana canlıdan oluşur. | 2. basamağa git | 3. basamağa git |
| 2 | Hidranın vücudundaki çıkıntıdan yeni hidra oluşması vejetatif üremedir. | Çıkış 1 | 4. basamağa git |
| 3 | Eşeyli üremede yavrular atalarından farklı özellikler gösterebilir. | Çıkış 2 | Çıkış 3 |
| 4 | Eşeysiz üremeyle oluşan bireyler genellikle ana canlıyla aynı kalıtsal özellikleri taşır. | Çıkış 4 | Çıkış 5 |
Ece etkinlikte yalnız bir ifadeyi yanlış değerlendirdi ve Çıkış 5'e ulaştı. Buna göre Ece'nin sahip olduğu kavram yanılgısı aşağıdakilerden hangisidir?
Bir çiftlik gezisinde Deniz, depoda unutulan patateslerin filizlendiğini ve ahırda bir koyun ile bir koçtan olan yeni doğmuş bir kuzuyu gözledi.
Deniz, filizlenen patates toprağa dikilince yeni patates bitkisi oluştuğunu öğrendi. Patatesin bu yolla çoğalması ile kuzunun oluşmasını sağlayan üreme karşılaştırıldığında, I. Yeni birey oluşur. II. Kalıtsal özellikler yeni bireye aktarılır. III. Üreme hücreleri görev alır.
ifadelerinden hangileri iki üremede de ortaktır?
Bir doğa haberinde, denizde yaşayan çok hücreli bir hayvan olan mercanın hem tomurcuklanarak hem de eşeyli yolla üreyebildiği anlatıldı.
Mercanın bu iki üreme yolunu karşılaştıran, I. Tomurcuklanmada üreme hücreleri görev almaz; eşeyli üremede dişi ve erkek üreme hücreleri görev alır. II. Tomurcuklanmayla oluşan mercanlar ana mercandan farklı kalıtsal özellikler gösterir; eşeyli yolla oluşanlar ise ana mercanla aynıdır. III. Tomurcuklanma, eşeyli üremeye göre daha hızlı bir üreme yoludur.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
Kaan, eşeyli ve eşeysiz üremeyi karşılaştırmak için üç bölmeli bir Venn şeması posteri hazırladı ve altı ifadeyi bölmelere yerleştirdi.
| İfade no | İfade | Kaan'ın yazdığı bölme |
|---|---|---|
| 1 | Yeni birey oluşur. | Ortak |
| 2 | Yavrular arasında çeşitlilik görülebilir. | Ortak |
| 3 | Tek bir ana canlı yeterlidir. | Yalnız eşeysiz |
| 4 | Neslin devamı sağlanır. | Yalnız eşeysiz |
| 5 | Kalıtsal özellikler yeni bireylere aktarılır. | Ortak |
| 6 | Dişi ve erkek üreme hücreleri görev alır. | Yalnız eşeyli |
Tablodaki yerleşime göre Kaan'ın yanlış bölmeye yazdığı ifadeler hangileridir?
Sonucun burada görünecek. Kalan soru: 10