6. Sınıf Sosyal Bilgiler Temel Hak ve Sorumluluklar 4. Test

Bir öğrenci, ortak alanların kullanımıyla ilgili iki kısa kaynak metni karşılaştırmaktadır.

Kaynak I: "Mahalle parkının herkese açık olması, her çocuğa orada oynama hakkı tanır. Ancak salıncağı saatlerce bırakmayan bir çocuk, sırada bekleyenlerin aynı hakkı kullanmasını engeller."

Kaynak II: "Okul kütüphanesindeki kitaplar herkesin yararlanması içindir. Kitabı zamanında geri getirmeyen okuyucu, o kitabı bekleyen öteki okuyucuların yararlanma hakkını erteler."

İki kaynağın ortak düşüncesini nesnel, doğru ve anlamı değiştirmeden ifade eden cümle hangisidir?

Bir öğrenci, araştırma ödevi için Anayasa'dan dört alıntı not etmiştir.

Öğrencinin notları şunlardır:

I. "Vatan hizmeti her Türkün hakkı ve ödevidir." II. "Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir." III. "Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz." IV. "Herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere, malî gücüne göre, vergi ödemekle yükümlüdür."

Yalnızca verilen alıntılar dikkate alındığında, aynı alıntıda hem bir hak hem de bir ödev bildiren notlar hangileridir?

Bir okul kütüphanesinde, görme engelli bir öğrencinin sesli kitap dinleyebilmesi için kulaklıklı bir köşe ayrılmıştır.

Öğrenciler bu düzenlemeyi Anayasa'daki eşitlik ilkesinin şu özetiyle birlikte tartışmıştır: "Herkes kanun önünde eşittir. Çocuklar, yaşlılar ve engelliler gibi gruplar için alınan özel tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz."

Konuşmadaki öğrencilerden hangisi, ilkeyi bu duruma doğru biçimde uygulamıştır?

Bir kış günü Erzurum ile Artvin arasında yolculuk edecek sürücüler için kurgusal bir duyuru yayımlanmıştır.

Duyuru: "Yoğun kar ve buzlanma nedeniyle haritadaki 1. yol, hava koşulları düzelene kadar araç trafiğine kapatılmıştır. 2. yol açıktır."

Haritadaki yollar ve duyuru birlikte değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Bir sınıf, sınıf sözleşmesindeki kuralların hangi hakkı koruduğunu ve öğrencilere hangi sorumluluğu yüklediğini bir tabloya aktarmıştır.

Tablodaki satırlardan hangisinde kural ile korunan hak ya da doğan sorumluluk arasındaki ilişki, bağlamdan kopularak aktarılmıştır?

Bir okulda teneffüslerde merdiven kullanımıyla ilgili bir kural uygulanmaktadır.

"Teneffüs zili çaldığında herkes okulun tek merdiveninden dilediği yönden inip çıkmaya kalksa öğrenciler birbirine çarpar, kimse aşağıya güvenle inemez. Sağdan inip çıkma kuralı ilk bakışta öğrencileri kısıtlıyor gibi görünür. Oysa bu kurala herkes uyduğunda inen de çıkan da merdiveni rahatça kullanabilir."

Bu paragrafın ana düşüncesini nesnel, doğru ve anlamı değiştirmeden ifade eden cümle hangisidir?

Okulun sosyal bilgiler kulübü bir araştırma ödevi için bir hafta boyunca her sabah, okul girişindeki rampanın önüne bırakılmış bisikletleri saymıştır.

Rampa, tekerlekli sandalye kullanan öğrenci ve velilerin binaya girebildiği tek yoldur. Kulüp, çarşamba günkü sayımdan sonra girişe "Rampanın önünü boş bırakalım" yazısı asmıştır.

Simge tablosu ve verilen bilgilere göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Bir apartmanın ortak bahçesinin kullanımı konusunda iki komşu konuşmaktadır.

Konuşmadaki bilgiler birlikte düşünüldüğünde, iki tarafın haklarını da gözeterek toplumsal düzeni sürdürmeye uygun davranış hangisidir?

Bir belediye, mahalle parkının girişine kurgusal bir duyuru asmıştır.

Duyuru: "Parkımızın oyun alanında zemin onarımı yapılacaktır. 1-15 Mart tarihleri arasında yalnız oyun alanı kullanıma kapalı olacaktır. Parkın yürüyüş yolları ve çim alanı açık kalacaktır."

Bir öğrenci duyuruyu şu yargılarla yeniden ifade etmiştir:

I. Onarım süresince çocuklar parkta oyun oynayamayacaktır. II. Parkın bir bölümü, belirli bir süre için kullanıma kapatılmıştır. III. Çim alanı ve yürüyüş yolları onarım süresince kullanılabilecektir. IV. Oyun alanı, çocuklar için tehlikeli hâle geldiği için kapatılmıştır.

Bu yargılardan hangileri duyuruyu nesnel, doğru ve anlamı değiştirmeden ifade etmektedir?

Sosyal bilgiler dersinde Anayasa'nın mülkiyet hakkıyla ilgili maddesinden bir bölüm incelenmektedir.

"Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. (...) Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz."

Madde metnindeki iki düşünceye, yani kişinin mülkiyet hakkına ve bu hakkın toplum yararıyla sınırına, birlikte uygun davranan kişi aşağıdakilerden hangisidir?