1. soru / 10
Ece, odasındaki lambanın ışık ayar düğmesinin içinde sürgüyle hareket eden bir direnç teli bulunduğunu öğreniyor.
Ece'nin öğrendiği bu parça reosta olduğuna göre reosta ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Bu testte telin uzunluğu, kalınlığı ve cinsinin ampul parlaklığına etkisini, değişken kontrolüyle deney tasarlamayı ve reostanın parlaklığı nasıl değiştirdiğini sınayacaksın.
Nasıl çözmek istersin?
Ece, odasındaki lambanın ışık ayar düğmesinin içinde sürgüyle hareket eden bir direnç teli bulunduğunu öğreniyor.
Ece'nin öğrendiği bu parça reosta olduğuna göre reosta ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Mert, pazardaki hırdavat tezgâhından aldığı bakır ve demir tel parçalarıyla evde basit devreler kuruyor.
| Düzenek | Telin cinsi | Telin uzunluğu | Telin kalınlığı | Pil sayısı |
|---|---|---|---|---|
| K | Bakır | Kısa | İnce | 1 |
| L | Bakır | Kısa | Kalın | 1 |
| M | Demir | Kısa | Kalın | 1 |
| N | Bakır | Kısa | Kalın | 2 |
| P | Bakır | Uzun | İnce | 1 |
Mert, telin kalınlığının ampulün parlaklığına etkisini test etmek istiyor. Tablodaki düzeneklerden hangi ikisini karşılaştırmalıdır?
Parktaki bilim şenliğinde Elif ve arkadaşları, aynı kalınlıkta, farklı uzunluktaki bakır tellerle özdeş pil ve ampullü devreler kuruyor ve parlaklığı ışık ölçer uygulamasıyla ölçüyor.
Grafikteki verilere göre aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılabilir?
Vitrini yöneten görevli Selin, aydınlatma devresinde pil, anahtar, ampul ve reostayı seri bağlamıştır. Devre, reostanın P ucu ile sürgü arasındaki tel kısmından geçmektedir.
| Sürgü konumu | Sürgünün P ucuna uzaklığı |
|---|---|
| K | 10 cm |
| L | 40 cm |
Selin, sürgüyü K konumundan L konumuna getiriyor. Buna göre devredeki direnç ve ampulün parlaklığı nasıl değişir?
Bilim merkezini gezen Arda, aynı maddeden yapılmış dört teli sırayla özdeş pil ve ampullü devrelere bağlıyor.
| Tel | Uzunluk | Kalınlık |
|---|---|---|
| M | 60 cm | İnce |
| K | 30 cm | Kalın |
| N | 90 cm | İnce |
| L | 30 cm | İnce |
Tablodaki teller ayrı ayrı devreye bağlandığında ampullerin parlaklıklarının büyükten küçüğe sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?
Mutfak masasında deney yapan Zeynep ve Kaan, aynı kalınlıkta teller kullanarak iki basit devre kuruyor.
Mutfak masasındaki deney
Zeynep
Birinci devreye kısa bir bakır tel, ikinci devreye uzun bir demir tel bağladım. İki devrede de birer özdeş pil ve ampul var.
Kaan
İkinci devredeki ampul daha sönük yandı.
Zeynep
O hâlde telin cinsi ampulün parlaklığını etkiliyor diyebiliriz.
Konuşmada Zeynep'in vardığı sonuç neden güvenilir değildir?
Okul tiyatrosunun sahne lambası devresinde pil, ampul ve reosta seri bağlıdır. Işıkçı Deniz, sürgüyü farklı konumlara getirip ölçümleri kaydediyor ama bir değeri yazmayı unutuyor.
| Sürgü konumu | Devreye giren direnç teli uzunluğu | Ampulün parlaklığı (ışık ölçer değeri) |
|---|---|---|
| K | 15 cm | 60 |
| L | 45 cm | ? |
| M | 30 cm | 45 |
| N | 60 cm | 20 |
Tabloya göre L konumunda ölçülen parlaklık değeri aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Parkta akşam yürüyüşü yapan Can, el fenerinin ışık ayar düğmesini kullanıyor. Düğme şu anda ortadadır.
| Düğme konumu | Devreye giren tel uzunluğu |
|---|---|
| Tam saat yönünün tersinde | 40 cm |
| Ortada | 25 cm |
| Tam saat yönünde | 10 cm |
Can, fenerin ışığını en parlak hâle getirmek istiyor. Can'ın ne yapması gerektiği ve gerekçesi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Berk, reostalı bir deney düzeneğini inceledikten sonra ayarlanabilir dirençlerle ilgili üç yargıda bulunuyor.
Berk'in aşağıdaki yargılarından hangileri doğrudur? I. Reostanın sürgüsü hareket ettirilerek devredeki direnç değiştirilebilir. II. Aynı maddeden yapılmış tellerden kalın olanın direnci, ince olanın direncinden büyüktür.
III. Bir cihazın ses ayar düğmesinde ayarlanabilir direnç kullanılabilir.
Bilim atölyesini gezen öğrenciler, aynı uzunluk ve kalınlıkta, farklı maddelerden yapılmış X, Y ve Z tellerini sırayla özdeş pil ve ampullü devrelere bağlıyor.
Grafikteki verilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Sonucun burada görünecek. Kalan soru: 10