Şehir, gezi, müze ve kütüphane bağlamlarında meslekleri dayandıkları ekonomik faaliyetlerle ilişkilendireceksin. Faaliyetlerdeki değişimin meslekleri nasıl etkilediğini ve hangi yeni mesleklere ihtiyaç doğabileceğini yorumlayacaksın.
Nasıl çözmek istersin?
Şehir müzesindeki "Şehrin Çalışanları" bölümünde her meslek, adı yazılmadan bir bilgi kartıyla tanıtılmaktadır.
Kartlardan birinde şu bilgi yer almaktadır: "Şehir içinde raylar üzerinde giden tramvayı kullanırım. Duraklarda yolcuların güvenle inip binmesini bekler, hat üzerindeki işaretlere göre hızımı ayarlarım." Bu kartta tanıtılan meslek, aşağıdaki ekonomik faaliyetlerden hangisine dayalıdır?
Sınıf gezisinde bir limanı ziyaret eden öğrencilere liman görevlisi Hakan Bey, limanda yaşanan değişimi anlatmıştır.
Hakan Bey
Eskiden vinç operatörleri her vincin tepesindeki kabine çıkıp yükü oradan indirirdi. Şimdi vinçlerin çoğu bu binadaki ekranlardan uzaktan yönetiliyor.
Ceren
Yani taşınan yük aynı, ama limanda işin yapılış biçimi epey değişmiş.
Konuşmada anlatılan değişime bağlı olarak limanda aşağıdaki mesleklerden hangisine duyulan ihtiyacın artması beklenir?
Okul kütüphanesindeki "Meslekler Köşesi"nde kitaplar, anlattıkları mesleğin dayandığı ekonomik faaliyete göre etiketli üç rafa dizilmiştir. Kütüphaneci, kitaplardan birinin yanlış rafa konduğunu fark etmiştir.
| Raf etiketi | Raftaki kitapların anlattığı meslekler |
|---|---|
| Ulaşım | Feribot kaptanı, yük treni makinisti, kargo uçağı pilotu |
| Hayvancılık | Kümes hayvanı yetiştiricisi, manda yetiştiricisi, peynir fabrikası makine operatörü |
| Ticaret | İhracat uzmanı, market işletmecisi, toptancı halinde komisyoncu |
Tabloya göre yanlış rafa konan kitap aşağıdaki mesleklerden hangisini anlatmaktadır?
Ece, okul projesi için yaşadığı şehri tanıtan bir broşür hazırlamıştır. Broşürde şehirde tarihî bir kale ve çarşının her yıl çok sayıda yerli ve yabancı ziyaretçiyi ağırladığı, şehrin çevresindeki ormanlık alanlarda ağaçlandırma ve ağaç kesimi yapıldığı, organize sanayi bölgesinde otomobil yedek parçası üreten fabrikalar bulunduğu yazmaktadır.
Broşürdeki bilgilere göre bu şehirde aşağıdaki mesleklerden hangilerinin yaygın olması beklenir?
I. Turist rehberi II. Orman mühendisi III. Maden mühendisi
IV. Fabrika makinelerinin bakımını yapan teknisyen
Bir kent müzesinin "Eski Mahalle Dükkânları" bölümündeki bilgi kartında, şehirde eskiden duvar ve kol saatlerini onaran çok sayıda dükkân olduğu yazmaktadır. Kartta saatin cep telefonundan öğrenilmesi yaygınlaştıkça bu dükkânların azaldığı, bugün şehirde birkaç saat tamircisinin çalışmaya devam ettiği ve aynı dönemde telefon ve tablet onaran dükkânların çoğaldığı belirtilmektedir.
Bilgi kartından aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
Mert, okul projesi için ilçesindeki bazı iş yerlerini saymış, 30 yıl önceki sayıları da dedesinin hatırladıklarından öğrenmiştir. Görüştüğü bir terzi, bugün işinin çoğunun yeni giysi dikmek değil, mağazalardan alınan giysilerde paça kısaltma, bel daraltma gibi tadilatlar yapmak olduğunu söylemiştir.
Piktogram ve terzinin anlattıkları birlikte değerlendirildiğinde aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
Sınıf, şehirdeki bir salça fabrikasına gezi düzenlemiştir. Gezide salçanın tarladan mutfağa uzanan yolculuğunda çalışan dört kişi tanıtılmıştır.
1. Tarlada domates yetiştirip hasat eden Hasan Bey 2. Fabrikada domatesi salçaya dönüştüren üretim hattını yöneten mühendis Zeynep Hanım 3. Salça kavanozlarını tırla şehirdeki marketlere götüren Okan Bey 4. Marketinde salçayı müşterilere satan Gül Hanım
Bu kişilerin meslekleri sırasıyla hangi ekonomik faaliyetlere dayalıdır?
Bir ilçedeki fabrikalar, arızalanan makineleri onarmak için uzun yıllar başka şehirlerden usta getirmiştir. Fabrikaların bu ihtiyacı üzerine ilçedeki meslek lisesinde makine bakım bölümü açılmış, bir süre sonra bu işleri bölümden mezun olan ilçeli gençler yapmaya başlamıştır.
Bu durumda ilçedeki ekonomik faaliyet ile meslek arasındaki ilişkiyi en iyi açıklayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Şehir kütüphanesinde düzenlenen "Değişen İşler" söyleşisinde farklı alanlarda çalışan üç konuk kendi iş yerlerindeki değişimi anlatmıştır.
Değişen İşler söyleşisi
Selin Hanım
Çalıştığım çiftliklerde tarlalar artık drone ile ilaçlanıyor, ürünler uydu görüntüleriyle izleniyor. Bu araçları kullanmayı bilen çalışan arıyoruz.
Murat Bey
Kütüphanemizde kitapların bir kısmı artık dijital ortamda ödünç veriliyor. Bu sistemi yönetecek çalışanlara ihtiyaç duyuyoruz.
Aylin Hanım
Ormandaki yangın gözetleme kulelerine kameralar yerleştirildi. Görüntüleri bir merkezden izleyip yorumlayacak kişiler yetiştiriliyor.
Konuşmalardan ulaşılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?
Bilim müzesindeki "Dünün ve Yarının İşleri" sergisini gezen Defne, arkadaşlarına şu görüşünü söylemiştir: "Teknoloji geliştikçe meslekler yalnızca azalır; teknolojinin yol açtığı yeni bir meslek ortaya çıkmaz."
Sergideki bilgi kartlarında şunlar yazmaktadır:
I. Güneş enerjisi santralleri kuruldukça güneş paneli bakım teknisyenliği yeni bir meslek olarak ortaya çıkmıştır. II. Elektrikli değirmenler yaygınlaştıkça su değirmencilerinin sayısı azalmıştır. III. Elektrikli araçlar çoğaldıkça batarya bakım teknisyenliği yeni bir meslek olarak yaygınlaşmaktadır. IV. Bir mesleği yapabilmek için o meslekle ilgili belli bir eğitim almak gerekir.
Bu bilgilerden hangileri Defne'nin görüşünü çürütür?
Sonucun burada görünecek. Kalan soru: 10