Malazgirt'ten Kösedağ'a uzanan savaşları, ilk Türk beyliklerini, Haçlı Saldırıları'nı ve imar ile iskân çalışmalarını harita, zaman şeridi ve tablolar üzerinden yorumlayacağın 10 soru.
Nasıl çözmek istersin?
Defne, kütüphanede okuduğu bir kitaptan Haçlı Saldırıları'nın nedenlerini alanlarına göre bir tabloya geçiriyor.
| Neden | Alan |
|---|---|
| Türkleri Anadolu'dan çıkarma isteği | Ekonomik |
| Kudüs'ü ele geçirme isteği | Dinî |
| Doğu Roma'nın Batı'dan yardım istemesi | Siyasi |
| Doğu'nun zenginliklerine ulaşma isteği | Ekonomik |
Defne'nin tablosundaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
Sınıf, okul projesi için XI-XIII. yüzyıllarda Anadolu'da yapılan savaşları gösteren bir zaman şeridi hazırlıyor.
Zaman şeridine bir kart daha eklenecektir. Kartta şu bilgi yazılıdır: "Doğu Roma'nın (Bizans) Batı'dan yardım istemesinin ardından başlayan bu saldırının sonunda İznik elden çıktı, Türkiye Selçuklu merkezi Konya'ya taşındı."
Bu kart zaman şeridinde hangi iki olayın arasına yerleştirilmelidir?
Bir müzenin "İlk Türk Beylikleri" salonunda, beyliklerin kurulduğu yerleri gösteren bir harita ve iki bilgi kartı bulunuyor.
Salondaki bilgi kartlarında şunlar yazılıdır:
K kartı: Haçlılara karşı savaşan bu beyliğin bugüne ulaşan eserlerinden biri Malabadi Köprüsü'dür.
L kartı: Bu beyliğin kurucusu ilk Türk donanmasını oluşturdu ve kıyıya yakın bazı adaları aldı.
Kartlarda anlatılan beyliklerin kurulduğu yerler haritada hangi numaralarla gösterilmiştir?
Şehir rehberi Can, gezi grubuna bir Anadolu şehrinin geçmişini anlatırken şehrin iki dönemdeki durumunu karşılaştıran bir tablo gösteriyor.
| Konu | XI. yüzyıl ortası | XIII. yüzyıl ortası |
|---|---|---|
| Yöneticiler | Doğu Roma görevlileri | Selçuklu subaşısı ve kadısı |
| Halk | Yerli halk | Yerli halk ve yerleşen Türk aileler |
| Yeni yapılar | Sur ve kilise | Cami, medrese, kervansaray |
Tablodaki değişimi açıklayan en uygun yargı hangisidir?
Müze gezisinde Selçuklu dönemi salonunu dolaşan Elif ile Kerem, iki zaferin önemini tartışıyor.
Elif
Bence en önemli zafer, Anadolu'nun kapılarını Türklere açan zaferdi. Ondan sonra Türk boyları kafileler hâlinde gelip yerleşmeye başladı.
Kerem
Ben başka bir zaferi seçerim. O zaferden sonra Doğu Roma, Türkleri Anadolu'dan çıkarma ümidini yitirdi ve savunmaya çekildi.
Konuşmada Elif ile Kerem'in sözünü ettiği zaferler sırasıyla hangileridir?
Kütüphaneden ödünç alınan bir tarih kitabında Kösedağ Savaşı ile ilgili kısa bir bölüm bulunuyor.
Kitaptaki bölümde şu bilgiler yer alıyor:
1243'te Kösedağ'da Moğol ordusuna yenilen Türkiye Selçuklu Devleti'nde merkezî otorite zayıfladı. Bu yenilgiden sonra Anadolu'daki beyler kendi bölgelerinde giderek bağımsız hareket etmeye başladı. Türkiye Selçuklu Devleti 1308'de sona erdi.
Bu bilgilere göre;
I. Kösedağ yenilgisi, Türkiye Selçuklu Devleti'nin yıkılışa giden sürecini başlatmıştır. II. Merkezî otoritenin zayıflaması, Anadolu'da Türk siyasi birliğinin bozulmasına yol açmıştır. III. Kösedağ'dan sonra Anadolu'da Türk nüfusu azalmış ve Türkleşme durmuştur.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
Ailesiyle Anadolu'yu gezen Yusuf, gördüğü XIII. yüzyıl Türk eserlerini defterine bir tablo olarak yazıyor.
| Durak | Şehir | Yapı |
|---|---|---|
| 1 | Konya | Karatay Medresesi |
| 2 | Sivas (Divriği) | Divriği Darüşşifası |
| 3 | Antalya | Evdir Han |
| 4 | Bitlis (Ahlat) | Ahlat Ulu Kümbet |
| 5 | Kayseri | Karatay Hanı |
Yusuf'un defterindeki duraklardan hangi ikisinde gördüğü yapılar aynı ihtiyaç için yapılmıştır?
Bir müzede Türkiye Selçuklu Devleti dönemine ait bir savaşı anlatan bilgi kartı sergileniyor.
Müzedeki bilgi kartında şunlar yazılıdır:
1176'da Türkiye Selçuklu Sultanı II. Kılıç Arslan ile Doğu Roma İmparatoru I. Manuel Komnenos dar bir geçitte karşı karşıya geldi. Selçuklu ordusu savaşı kazandı. Bu savaştan sonra Doğu Roma, Anadolu'da saldırı yerine savunmaya ağırlık verdi.
Bu kartı okuyan bir öğrenci aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabına kartta yazılanlardan ulaşamaz?
Sınıf, okul projesi için "Anadolu'nun Türkleşmesi" başlıklı bir kavram ağı panosu hazırlıyor.
| Kol | Kartlar |
|---|---|
| Askerî mücadeleler | Pasinler Savaşı; Kösedağ Savaşı; Fethedilen şehirlere kadı ve subaşı atanması |
| Siyasi faaliyetler | Türkmen boylarının yaylak ve kışlaklara yerleştirilmesi; Konya'da medrese yaptırılması |
Panonun bir kolunda askerî mücadeleler, öbür kolunda imar ve iskân gibi siyasi faaliyetler toplanıyor. Tabloda panoya asılan kartlar verilmiştir.
Tablodaki kartlardan hangisi yanlış kola asılmıştır?
Bir okul projesinde Haçlı Saldırıları'nın Anadolu'daki izleri bir harita üzerinde gösteriliyor.
Projedeki notlar şöyledir:
I. Haçlı Saldırısı'nda 1 numaralı şehir Haçlıların eline geçti, Türkiye Selçuklu merkezi 2 numaralı şehre taşındı. III. Haçlı Saldırısı'nda Anadolu'dan geçen Alman ordusu Türklerin saldırılarıyla yıpratıldı; Alman İmparatoru Friedrich Barbarossa 3 numaralı yerin yakınındaki bir çayda boğuldu.
Haritada ve notlarda verilenlere göre Haçlı Saldırıları'nın Anadolu'ya etkisi hakkında hangisi söylenebilir?
Sonucun burada görünecek. Kalan soru: 10