Bu testte ısınma için kullanılan yakıtların insan sağlığına ve çevreye etkilerini tartışacaksın. Gerekçe kurma, çelişki bulma ve geçerli fikri seçme becerini gözlem, haber, belge, deney ve proje durumları üzerinde sınayacaksın.
Nasıl çözmek istersin?
Elif, köydeki büyükannesinin evinde soba alevinin sarı ve isli yandığını, tavanda is lekeleri biriktiğini ve sabahları evdekilerin başının ağrıdığını gözledi.
Elif'in gözlemlerini dinleyen kuzenlerinin yorumlarından hangisi geçerli bir fikirdir?
Deniz ile Kaan, akşam haberlerinde gece lodos beklendiğini duyduktan sonra evdeki soba hakkında konuştu.
Lodoslu bir akşam
Deniz
Haberde lodosta baca gazının dışarı atılamayıp eve dolabileceği söylendi.
Kaan
O hâlde bu gece sobayla ilgili önlem almamız gerekiyor.
Deniz
Yatmadan önce sobayı kömürle dolduralım. Sabaha kadar ısınırız, nasılsa lodos dumanı bacadan çekip dağıtır.
Konuşmada Deniz'in söylediklerindeki mantıksal çelişki aşağıdakilerden hangisidir?
Bir öğrenci grubu, proje çalışması için hayalî bir ilçede aylara göre hava kirliliği göstergesini temsilî birimlerle sütun grafiğine dönüştürdü.
Grafiğe bakan öğrencilerin yorumlarından hangisi grafiğin tek başına desteklemediği, aşırı genelleme içeren bir yorumdur?
Bir apartman yönetimi, kış başında sakinlere dağıtmak için önlemler ve gerekçelerinden oluşan bir bilgilendirme kâğıdı hazırladı.
| Satır | Önlem | Yazılan gerekçe |
|---|---|---|
| I | Baca ucunu çatının en yüksek noktasından yukarıda tutmak | Rüzgârın dumanı geri itip eve doldurmasını önler. |
| II | Sobalı odadaki menfezi açık tutmak | Odadaki sıcaklığı dengeler, sobanın aşırı ısınmasını önler. |
| III | Kömür sobasını üstten tutuşturmak | Yakıtın tamamı aynı anda tutuşur, oda daha hızlı ısınır. |
| IV | Şofbeni bacaya bağlamak | Şofbenin alevinin rüzgârdan sönmesini önler. |
Tablodaki hangi satırlarda önlemin gerekçesi doğru verilmiştir?
Bir haberde, karbon monoksit dedektörü uyarı verdiğinde yapılması gerekenler anlatıldı. Haberi izleyen dört kardeş, dedektör gece ötse ve evde birkaç kişinin başı ağrısa ne yapacaklarını tartıştı.
Dedektör öterse ne yaparız?
Selin
Hiç koku yoksa dedektör bozulmuştur. Susturup uyumaya devam ederiz.
Emre
Pencereleri açıp hemen hep birlikte dışarı, temiz havaya çıkarız. Sonra 112'yi ararız.
Baran
Başı ağrıyanlara önce ağrı kesici veririz, sonra odada dinlenip bekleriz.
Nil
Sobaya biraz kömür ekleriz. Alev güçlenince gaz kendiliğinden yanıp biter.
Konuşmada hangi kardeşin önerisi geçerli bir fikirdir?
Ela, okul projesi için ailesinin evine yalıtım yapılmadan önceki ve sonraki kış aylarında harcanan yakıt miktarını temsilî birimlerle karşılaştırdı.
| Ay | Yalıtımdan önce (birim) | Yalıtımdan sonra (birim) |
|---|---|---|
| Kasım | 6 | 4 |
| Aralık | 8 | 5 |
| Ocak | 9 | 6 |
Tabloyu inceleyen aile bireylerinin görüşlerinden hangisi geçerli bir fikirdir?
Fen kulübü öğrencileri, hayalî Sarıyurt ve Yeşiltepe mahallelerinde aynı kış gününde açık havaya beyaz bezler astı. Akşam topladıkları bezlerden Sarıyurt'takilerin daha koyu karardığını gözlediler.
Şekildeki bilgiler göz önüne alındığında, bezlerle ilgili gözlemi en iyi temellendiren açıklama hangisidir?
Bir sınıf, 'Hayalî ilçemiz jeotermal kaynakla bölgesel ısıtmaya geçmeli mi?' sorusu üzerine bir proje yürüttü ve altı şapkalı düşünme yöntemini kullandı. Bu yöntemde siyah şapkalı öğrenci riskleri, sarı şapkalı öğrenci faydaları dile getirir.
Sarı şapkalı öğrencinin bu öneri için söyleyebileceği geçerli bir fayda hangisidir?
Bir öğrenci, ders notlarından yararlanarak ısınma seçeneklerini karşılaştıran bir belge hazırladı ve arkadaşlarından bu belgeyi yorumlamalarını istedi.
| Seçenek | Fiziksel hâl | Kül bırakır mı? | Fosil yakıt mı? | Ev içinde yanma olur mu? |
|---|---|---|---|---|
| Odun | Katı | Evet | Hayır | Evet |
| Kömür | Katı | Evet | Evet | Evet |
| Doğal gaz | Gaz | Hayır | Evet | Evet |
| Elektrikli ısıtıcı | Yakıt kullanmaz | Hayır | Yakıt değildir | Hayır |
Tabloyu yorumlayan öğrencilerin ifadelerinden hangisi mantıksal bir hata içerir?
Fen Bilimleri öğretmeni, sınıfta iki özdeş mumla bir gösteri deneyi yaptı. Mumlardan birinin üzerini cam kavanozla kapattı, diğerini açıkta bıraktı. Kavanozdaki mumun alevi bir süre sonra küçüldü, kavanozun iç yüzeyinde kararma oluştu ve mum söndü. Açıktaki mum düzenli yanmaya devam etti.
Bu deneyin gözlemlerinden yola çıkan hangi açıklama, sobalı bir odada menfezin açık tutulması önerisini doğru biçimde temellendirir?
Sonucun burada görünecek. Kalan soru: 10