Harita, tablo ve iki kaynağı birlikte yorumlayarak Türkiye'nin mutlak ve göreceli konumunu çok adımlı sorularla sınayan zorlu bir test. Paralel ve meridyen bilgisini, boğazları, komşuları ve konumun sonuçlarını bir arada düşünmen gerekir.
Nasıl çözmek istersin?
Ece, bir araştırma ödevi için gezmek istediği yeri hem mutlak hem göreceli konum bilgisiyle tarif ediyor.
Ece, ödevinde gezmek istediği yeri şu üç ipucuyla tarif etmiştir:
- Yer, ülkemizin Asya kıtasındaki topraklarındadır. - Ekvator'a, 39° kuzey paraleli üzerindeki yerlerden daha uzaktır. - Başlangıç meridyenine, 30° doğu meridyeni üzerindeki yerlerden daha yakındır.
Haritada numaralarla gösterilen yerlerden hangisi Ece'nin tarifine uyar?
Kaan, dilsiz harita ödevinde numaralı ve harfli yerlere adlarını yazdı; öğretmen ödevi denetliyor.
| Haritadaki yer | Yazılan ad |
|---|---|
| 1 | Çanakkale Boğazı |
| 2 | İstanbul Boğazı |
| 3 | Marmara Denizi |
| 4 | Ege Denizi |
| K | Gürcistan |
| L | Yunanistan |
Haritada Kaan'ın dilsiz harita ödevindeki yerler, tabloda ise Kaan'ın bu yerlere yazdığı adlar verilmiştir.
Buna göre Kaan'ın yazdığı adlardan hangileri hatalıdır?
Selin ile Emre, paralel ve meridyenler konusunda tuttukları notları karşılaştırıyor.
| Konu | Selin'in notu | Emre'nin notu |
|---|---|---|
| Ekvator | Dünya'yı Kuzey ve Güney Yarım Küre'ye ayırır. | Dünya'yı Doğu ve Batı Yarım Küre'ye ayırır. |
| Uzunluk | Meridyenlerin uzunlukları birbirine eşittir. | Paralellerin uzunlukları birbirine eşittir. |
| Aralık | Ardışık iki meridyen arasında 4 dakika yerel saat farkı vardır. | Ardışık iki paralel arası yaklaşık 111 km'dir. |
| Türkiye | Türkiye, Doğu Yarım Küre'de yer alır. | Türkiye'nin güney sınırına yakın paralel 42° kuzey paralelidir. |
Tabloda iki öğrencinin aynı konulardaki notları verilmiştir.
Notlar karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Bir öğrenci, Türkiye'nin çevresindeki denizleri ve bölgeleri gösteren bir haritayla ülkemizin göreceli konumunu inceliyor.
Haritada Türkiye'nin çevresindeki denizler ve bölgeler gösterilmiştir.
I. Türkiye'nin kuzeyinde Karadeniz, batısında Ege Denizi, güneyinde Akdeniz bulunduğundan üç tarafı denizlerle çevrilidir. II. Türkiye'den kara yoluyla Kafkaslar'a kuzeydoğu, Orta Doğu'ya güney ve güneydoğu yönünde ulaşılır. III. Türkiye'nin kara sınırı komşularının hepsi Asya kıtasındadır. IV. Türkiye'nin Balkanlar, Kafkaslar ve Orta Doğu'ya yakın olması Kuzey Yarım Küre'de bulunmasının sonucudur.
Harita ve bilgilerine göre bu yargılardan hangileri doğrudur?
Bir öğrenci dijital küre uygulamasında Türkiye'yi seçince ekranda yalnız paralel ve meridyen değerlerini gösteren bir bilgi kartı açılıyor.
| Bilgi | Değer |
|---|---|
| Paraleller | Yaklaşık 36° ile 42° kuzey paralelleri arası |
| Meridyenler | Yaklaşık 26° ile 45° doğu meridyenleri arası |
Tabloda uygulamadaki bilgi kartı verilmiştir. Öğrenci başka bir kaynağa bakmadan bu kartı, paralel ve meridyenlerin özellikleriyle ilgili bildikleriyle yorumlayacaktır.
I. Türkiye, Kuzey Yarım Küre ve Doğu Yarım Küre'dedir. II. Türkiye'nin kuzey ve güney uçları arasındaki kuş uçuşu uzaklık yaklaşık 666 km'dir. III. Türkiye'nin kuzeyinde, batısında ve güneyinde denizler bulunur. IV. Türkiye'nin toprakları Asya ve Avrupa kıtalarında yer alır.
Öğrenci bu yargılardan hangilerine ulaşabilir?
Arda, "Konumumuz günlük yaşamı nasıl etkiler?" başlıklı araştırma ödevi için dört gözlem not etti.
Arda'nın araştırma ödevindeki gözlemler şunlardır:
I. Leylek sürüleri Avrupa ile Afrika arasındaki göçlerinde ülkemizin üzerinden geçer. II. Kuzey yönlerinden esen rüzgârlar ülkemizde genellikle sıcaklığı düşürür. III. Ülkemizde güneyden kuzeye gidildikçe Güneş ışınlarının geliş açısı genel olarak küçülür. IV. Avrupa'dan Orta Doğu ülkelerine yük taşıyan tırlar ülkemizden geçer.
Arda bu gözlemleri mutlak konum ve göreceli konum sonuçları olarak iki gruba ayıracaktır. Doğru gruplama hangisidir?
Okul kulübü "Komşularımız" sergisi için hazırladığı haritada dört ülkeyi harflerle işaretledi.
Haritada harflerle gösterilen ülkelerle ilgili şu yargılar ileri sürülmüştür:
I. P ve S, Türkiye ile hem kara hem deniz komşusudur. II. R ve T ile Türkiye arasında kara sınırı yoktur; ikisiyle de aynı deniz üzerinden komşuyuz. III. Harfli ülkelerden Karadeniz'e kıyısı olanların yalnız biriyle kara sınırımız vardır.
Bu yargılardan hangileri doğrudur?
Dört öğrenci, Türkiye'nin göreceli konumunu anlatacakları sunumun provasında birer özet cümlesi söylüyor.
Sunum provası
Ayşe
Ülkemiz Kuzey Yarım Küre'dedir; Karadeniz, Marmara, Ege ve Akdeniz'e kıyısı vardır.
Bora
Ülkemizin Romanya ile kara sınırı vardır; İstanbul Boğazı Karadeniz ile Marmara'yı bağlar.
Ceren
Ülkemiz Asya ile Avrupa arasında bir köprüdür; sekiz ülkeyle kara sınırı vardır.
Doruk
Ülkemizin Asya, Avrupa ve Afrika'da toprakları vardır; iki boğazı da ülkemizdedir.
Öğretmen, sunumu Türkiye'nin göreceli konumunu mutlak konum bilgisi kullanmadan ve hatasız özetleyen öğrencinin açmasını istiyor.
Konuşmaya göre sunumu hangi öğrenci açmalıdır?
Bir öğrenci, enerji konusundaki iki haberi bir haritayla birlikte inceliyor.
Kaynak 1: Hazar Denizi çevresinde çıkarılan doğal gazı Avrupa'ya ulaştıran bir boru hattı, Türkiye topraklarını doğudan batıya geçmektedir.
Kaynak 2: Türkiye, Karadeniz'deki deniz yetki alanı içinde bulunan bir sahadan doğal gaz çıkarmaktadır.
Haritada boru hattının kaba güzergâhı ve doğal gaz sahasının yaklaşık yeri 1 numarayla gösterilmiştir. İki kaynak ve harita birlikte değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Zeynep, araştırma ödevinin sonunda Türkiye'nin konumunu beş cümleyle özetledi.
| Cümle | Özet |
|---|---|
| 1 | Ülkemiz yaklaşık 36° ile 42° kuzey paralelleri arasında yer alır. |
| 2 | Doğu ve batı uçları arasında yerel saat farkı olduğu için illerde farklı resmî saatler kullanılır. |
| 3 | Çanakkale Boğazı Marmara Denizi'ni Ege Denizi'ne bağlar. |
| 4 | Kuzeydoğudaki kara komşumuz Gürcistan, kuzeybatıdaki kara komşumuz Bulgaristan'dır. |
| 5 | Ülkemizin topraklarının büyük bölümü Avrupa kıtasındadır. |
Tabloda Zeynep'in özeti verilmiştir.
I. Hatalı cümlelerden biri meridyenlerle, diğeri kıtalarla ilgili bir bilgi içerir. II. Özetteki boğaz bilgisi düzeltilmelidir. III. Özette komşu ülkelerin yönleri doğru verilmiştir.
Özetle ilgili bu yargılardan hangileri doğrudur?
Sonucun burada görünecek. Kalan soru: 10