Bu testte deney verilerinden sonuç çıkaracak, gözleme dayalı önermeleri ayıracak ve genleşmeyle ilgili tahminlerin geçerliğini sorgulayacaksın. Her sorunun çözümünde akıl yürütme adımlarını tek tek görebilirsin.
Nasıl çözmek istersin?
Zeynep, ezilmiş bir masa tenisi topunu sıcak su dolu bir kaba bırakıyor ve birkaç dakika sonra ezik yerin düzeldiğini gözlüyor.
Zeynep bu gözlemi açıklamak için ön bilgisine dayanan bir önerme oluşturmak istiyor. Aşağıdakilerden hangisi en uygun önermedir?
Bir sınıfta öğrenciler, ağzına balon geçirilmiş iki boş şişeden birini sıcak suya, diğerini buzlu suya koyarak bir deney yapıyor.
Deneyden sonra
Ece
Sıcak sudaki şişenin balonu biz bakarken şişti, buzlu suya alınca yeniden küçüldü.
Kaan
Balon şiştiğine göre şişedeki havanın kütlesi de artmış olmalı.
Derya
Ağabeyim, şişe ne kadar ısınırsa ısınsın balonun asla patlamayacağını söyledi.
Mert
Şişede hava yerine su olsaydı balon yine aynı miktarda şişerdi.
Konuşmada yer alan önermelerden hangisi yalnızca bu deneyde yapılan gözleme dayanır?
Bir deneyde dört metal çubuk aynı fırında aynı sıcaklığa kadar ısıtılıyor ve uzunlukları ölçülüyor.
| Çubuk | Metal | İlk uzunluk (mm) | İlk sıcaklık (°C) | Son sıcaklık (°C) | Son uzunluk (mm) |
|---|---|---|---|---|---|
| K | X | 1000 | 20 | 80 | 1000,7 |
| L | Y | 1000 | 20 | 80 | 1001,4 |
| M | X | 1000 | 20 | 80 | 1000,7 |
| N | Z | 1000 | 20 | 80 | 1001,0 |
Tablodaki verilere göre aşağıdaki çıkarımlardan hangileri yapılabilir? I. Aynı sıcaklık artışında farklı metallerden yapılan çubuklar farklı miktarda uzar. II. Aynı metalden yapılan K ve M çubuklarının eşit uzaması, aynı koşulda ölçülen uzama miktarının metali tanımada ipucu olabileceğini destekler.
III. Isıtma sonunda kütlesi en çok artan çubuk L çubuğudur.
Bir haberde, bir şehrin uzun sıcak su boru hattında düz boruların arasına belirli aralıklarla U biçimli kıvrımlar yapıldığı anlatılıyor.
Haberde kıvrımların neden yapıldığı açıklanmamıştır. Genleşme ve büzülme bilgine dayanarak aşağıdakilerden hangisi en uygun tahmindir?
Bir proje ödevinde Defne ile Arda, bakır ve alüminyum tellerden hangisinin daha çok genleştiğini araştırıyor.
| Tel | İlk uzunluk (mm) | Sıcaklık artışı (°C) | Uzama (mm) |
|---|---|---|---|
| Bakır | 2000 | 60 | 2,0 |
| Alüminyum | 1000 | 40 | 0,9 |
Defne ile Arda tablodaki ölçümlere bakarak "Bakır, alüminyumdan daha çok genleşir." sonucuna varıyor. Bu sonucun geçerliğiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi en doğru değerlendirmedir?
Fen kulübünde öğrenciler aynı büyüklükteki şişeler ve aynı ince borularla üç termometre hazırlıyor, şişelere eşit hacimde farklı sıvılar koyuyor.
Termometreler 20 °C'lik sudan 40 °C'lik suya aynı anda alınıyor. Grafikte borulardaki sıvı yükselmeleri verilmiştir. Ardından düzenekler yeniden 20 °C'lik suya konuyor. Bu ikinci aşamada aşağıdakilerden hangisinin gözlenmesi beklenir?
Yerel bir gazetede, uzun bir köprüde yaz boyunca yapılan ölçümlerle ilgili bir haber yayımlanıyor.
Haberde şu iki ifade yer alıyor: I. Görevliler, köprü girişindeki genleşme derzinin boşluğunu bir ay boyunca her gün sabah ve öğle ölçtü; öğle ölçümleri her gün daha dar çıktı. II. Bir esnaf, köprünün önümüzdeki yıllarda her yaz biraz daha uzayacağını ve sonunda derzin tamamen kapanacağını düşündüğünü söyledi.
Bu iki ifadeyle ilgili aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi doğrudur?
Kış sabahı Emir, gece boyunca dondurucu soğukta balkonda kalan metal cetveli içeri alıyor ve hemen odadaki masanın uzunluğunu ölçüyor.
Emir, cetvel oda sıcaklığındayken aynı masanın kaç santimetre ölçüldüğünü biliyor. Ön bilgisine dayanarak bu yeni ölçümün sonucu için bir önerme oluşturmak istiyor. Aşağıdakilerden hangisi en uygun önermedir?
Bir öğrenci grubu, proje olarak akvaryum ısıtıcısı için metal çiftli bir anahtar tasarlıyor.
Metal çifti, X ve Y metallerinin üst üste yapıştırılmasıyla oluşan yatay bir şerittir. Aynı sıcaklık artışında X, Y'den daha çok genleşir. Şeridin ucu, hemen altındaki temas noktasına değdiğinde devre kapanır ve ısıtıcı çalışır. Su ısınınca şeridin temastan ayrılıp ısıtıcıyı durdurması isteniyor. Aşağıdaki tasarımlardan hangisi bu işi görür?
Selin, evde yaptığı bir gözlemi arkadaşı Burak'la paylaşıyor.
Selin
Cam turşu kavanozunun sıkışan metal kapağını sıcak su altında biraz tuttum, sonra kolayca açıldı.
Burak
O hâlde sıkışan her kapak sıcak suyla açılır. Kapağın ve kabın neyden yapıldığı fark etmez.
Konuşmada Burak'ın tahminiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi en doğru değerlendirmedir?
Sonucun burada görünecek. Kalan soru: 10