1. soru / 10
Okulun fen laboratuvarında öğretmen gözetiminde katı hâldeki saf K maddesi ısıtılıyor ve sıcaklığı 2 dakikada bir ölçülüyor.
Grafikteki ölçümlere göre K maddesinin erime noktası kaç °C'dir?
Bu testte zaman-sıcaklık verilerini okuyarak saf maddelerin erime, donma ve kaynama noktalarını bulacaksın. Bu noktaları gösteren deneyleri de tasarlayıp değerlendireceksin.
Nasıl çözmek istersin?
Okulun fen laboratuvarında öğretmen gözetiminde katı hâldeki saf K maddesi ısıtılıyor ve sıcaklığı 2 dakikada bir ölçülüyor.
Grafikteki ölçümlere göre K maddesinin erime noktası kaç °C'dir?
Güneşli bir günde parktaki termometre 30 °C gösteriyor.
| Madde | Erime noktası (°C) | Kaynama noktası (°C) |
|---|---|---|
| X | -20 | 15 |
| Y | 45 | 180 |
| Z | -5 | 70 |
| T | 35 | 120 |
Tablodaki saf maddeler 30 °C sıcaklıktaki bu parkta bulunsaydı hangisi sıvı hâlde olurdu?
Fen kulübünde öğretmen gözetiminde yaptıkları bir deneyden sonra üç arkadaş, saf M maddesiyle aldıkları ölçümleri konuşuyor.
Fen kulübündeki ölçümler
Selin
Sıvı hâldeki saf M'yi soğuttuk. Donma bitene kadar termometre 12 °C'de sabit kaldı.
Kaan
M'nin katısını ısıtırsak erime noktası 12 °C'den biraz yüksek çıkar, çünkü erime donmanın tersidir.
Elif
Erimiş M'yi ısıtmaya devam edersek kaynarken de sıcaklık 12 °C'de sabit kalır.
Konuşmadaki bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Ayşe, dondurucudan çıkardığı büyük buz kalıbının küçük buz küplerinden daha geç eridiğini fark ediyor.
| Düzenek | Madde | Kütle | Başlangıç sıcaklığı | Isıtıcı |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Saf su buzu | 100 g | -10 °C | Özdeş |
| 2 | Saf su buzu | 300 g | -10 °C | Özdeş |
| 3 | Saf K katısı | 300 g | -10 °C | Özdeş |
Ayşe, "Buzun erime noktası buzun miktarına bağlı mıdır?" sorusunu deneyle test etmek istiyor. Yalnız miktarın etkisini görmek için tablodaki düzeneklerden hangilerini karşılaştırmalıdır?
Bir müzenin restorasyon laboratuvarında eski bir mühür kalıbından alınan eşit kütleli R ve S örnekleri eritilip aynı ortamda soğutuluyor. Müze kayıtlarına göre kalıpta kullanılan saf maddenin erime noktası 70 °C'dir.
| Zaman (dk) | R (°C) | S (°C) |
|---|---|---|
| 0 | 90 | 90 |
| 1 | 80 | 82 |
| 2 | 70 | 75 |
| 3 | 70 | 69 |
| 4 | 70 | 64 |
| 5 | 70 | 60 |
| 6 | 60 | 57 |
| 7 | 50 | 55 |
Tablodaki ölçümlere göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
Okulun kış gezisinde kalınacak dağ evinde gece sıcaklığı -25 °C'ye düşüyor, gündüz 15 °C'ye çıkıyor. Öğrenciler bu sıcaklıkları ölçecek bir termometre için sıvı seçiyor.
| Sıvı | Donma noktası (°C) | Kaynama noktası (°C) |
|---|---|---|
| K | 0 | 100 |
| L | -40 | 10 |
| M | -60 | 70 |
| N | -20 | 150 |
Termometredeki sıvının -25 °C ile 15 °C arasında hep sıvı kalması gerekiyor. Tablodaki sıvılardan hangisi bu termometre için uygundur?
Okul laboratuvarında öğretmen gözetiminde aynı saf L katısından 50 g ve 100 g'lık iki örnek özdeş ısıtıcılarla ısıtılıyor, sıcaklıklar 2 dakikada bir tabloya yazılıyor.
| Zaman (dk) | 50 g örnek (°C) | 100 g örnek (°C) |
|---|---|---|
| 0 | 20 | 20 |
| 2 | 32 | 26 |
| 4 | 44 | 32 |
| 6 | 44 | 38 |
| 8 | 56 | 44 |
| 10 | 68 | 44 |
| 12 | 80 | 44 |
| 14 | 92 | 50 |
Tablodaki ölçümlere göre öğrencilerin yazdığı yargılardan hangileri doğrudur? I. İki örneğin erime noktası 44 °C'dir. II. 100 g'lık örneğin erimesi daha uzun sürmüştür.
III. 10. dakikada 100 g'lık örnek tamamen sıvı hâldedir.
Okul gezisinde gidilen bilim merkezinde Can, görevli gözetiminde saf T sıvısının kaynama noktasını bulmak için bir deney yapıyor.
Bilim merkezinde
Can
T'yi ısıtıp her dakika ölçtüm: 30, 45, 60, 72 °C. 72 °C'de kabarcık görünce ölçümü bitirdim. Kaynama noktası 72 °C.
Zeynep
Bence bu sonuca hemen karar vermemelisin.
Konuşmaya göre Can'ın kaynama noktasını doğru belirlemesi için yapması gereken en uygun adım hangisidir?
Pazarda süs eşyası satan bir esnaf, eşit kütleli erimiş saf P, R, S ve T maddelerini 90 °C'de özdeş kalıplara döküp 25 °C'lik ortamda bekletiyor.
Grafiğe göre kalıplar soğurken hangi maddede donma ilk başlar ve hangi madde ortamda ne kadar beklese de donmaz? (Maddelerin aynı hızla soğuduğunu kabul et.)
Okulun bilim şenliğinde bir grup öğrenci, öğretmen gözetiminde kaynama noktasının saf maddeleri ayırt eden bir özellik olduğunu göstermek istiyor.
| Düzenek | Sıvı | Kütle | Isıtıcı |
|---|---|---|---|
| 1 | Saf su | 100 g | Özdeş ısıtıcı |
| 2 | Saf su | 200 g | Özdeş ısıtıcı |
| 3 | Saf Y sıvısı | 100 g | Özdeş ısıtıcı |
| 4 | Saf Y sıvısı | 200 g | Daha güçlü ısıtıcı |
Öğrenciler tablodaki düzeneklerden hangi ikisini karşılaştırmalıdır ve kaynama noktasının ayırt edici olduğunu hangi sonuç gösterir?
Sonucun burada görünecek. Kalan soru: 10