Bu testte kayaçların yer kabuğunun kara tabakasındaki yerini ve madenlerle ham madde olarak ilişkisini şekil, grafik ve tablolardan düşünerek yanıtlayacaksın.
Nasıl çözmek istersin?
Bir maden bölgesinde ocaklardan çıkarılan kayaçlar iki farklı yolla kullanılıyor.
Grafikte gösterilen bakır içeren kayaç, demir içeren kayaç ve boksit madenleri ayırmak için fabrikaya gönderiliyor. Mermer ise doğrudan yapı ve süs taşı olarak satılıyor. Madenleri ayırmak için fabrikaya gönderilen kayaç miktarı, mermer miktarının kaç katıdır?
Sınıfta, ülkedeki bütün kayaç ocakları kapansa neler olacağı tartışılıyor.
Defne: "Kilden tuğla ve çömlek yapıldığı için bu ürünlerin üretimi zorlaşır." Emre: "Demir ve bakır gibi madenleri kayaçlardan elde ettiğimiz için metal eşya üretimi de etkilenir." Selim: "Kayaçlar yalnızca bina yapımında kullanıldığından başka bir üretim etkilenmez."
Kayaçların ham madde olarak önemi düşünüldüğünde hangi öğrencilerin söyledikleri doğrudur?
Dört küçük atölyenin ürünleri ve kullandıkları ham maddeler tabloda verilmiştir.
| Atölye | Ürün | Ham madde |
|---|---|---|
| K | Çömlek | Kil |
| L | Mutfak tezgâhı | Granit |
| M | Gümüş kaşık | Gümüş içeren kayaçtan elde edilen gümüş |
| N | Demir çivi | Demir içeren kayaçtan elde edilen demir |
Tabloya göre aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur? I. K ve L atölyelerinde ham madde doğrudan kayaçtır. II. M ve N atölyelerinde ham madde, kayaçtan elde edilen bir madendir.
III. Dört atölyeden yalnızca ikisinde ürünün kaynağı kayaçtır.
Bir kuyumcu, altın içeren kayaçtan altın yüzük yapılması sürecini sıralıyor.
Süreçteki işlemler karışık yazılmıştır: I. Altın, yüzük kalıbında şekillendirilir. II. Altın içeren kayaç ocaktan çıkarılır. III. Kayaç, madenin ayrılacağı tesise taşınır. IV. Kayaçtan altın madeni ayrılır. V. Yüzük kuyumcuda satışa sunulur.
İşlemler doğru sıraya konulduğunda üçüncü sırada hangisi yer alır?
Bir belediye, yeni yerleşim alanında üç noktada sondaj kuyusu açacaktır.
Şekilde arazinin kesiti gösterilmiştir. K, L ve M noktalarından açılan kuyuların her biri yüzeyden başlayarak dikey olarak 3 m iniyor. Üç kuyunun kayaçta ilerlediği uzunluklar toplamı kaç metredir?
Bir maden şirketi, satın alacağı arazinin kesitini inceliyor.
Şekilde toprağın altındaki bütün bölge kayaçtır; demir ve bakır yazan bölgeler de bu kayacın içindedir. Buna göre kayaçtan oluşan bölgenin toplam alanı ile bakır içeren bölgenin alanı hangisidir?
Bir inşaat firması temel için aynı noktada sondaj yapıyor ve aletin derinliğini saat saat kaydediyor.
Grafikte alet önce toprak tabakasında, sonra kayaç tabakasında ilerlemiştir. Alet toprağı hızlı, kayacı yavaş deliyor ve çizginin eğimi toprak-kayaç sınırında değişiyor. Grafiğe göre toprak tabakası kaç metre kalınlığındadır ve 8. saatte alet kayaçta kaç metre ilerlemiştir?
Elif, "Yer kabuğunun kara tabakasında kayaç yoktur, yalnızca toprak vardır" diye düşünüyor ve bu düşüncesini gözlemle sınamak istiyor.
Aşağıdaki gözlemlerden hangisi Elif'in düşüncesinin yanlış olduğunu gösterir?
Bir belediye yeni parkında kullandığı ürün parçalarının sayısını piktogramla göstermiştir.
Grafikte demir oyun aletleri, demir içeren kayaçtan elde edilen demirle yapılmıştır. Parkta, ham maddesinin kaynağı kayaç olan kaç parça kullanılmıştır?
Üç fabrikanın günlük ham madde kullanımı ve ocaklardaki kayaç stokları tabloda verilmiştir.
| Fabrika | Kullandığı kayaç | Günlük kullanım (ton) | Ocaktaki stok (ton) |
|---|---|---|---|
| Tuğla | Kil | 12 | 96 |
| Çimento | Kireçtaşı | 15 | 90 |
| Kablo | Bakır içeren kayaç | 5 | 50 |
Her fabrika yalnızca tabloda yazan kayacı kullanıyor. Ocaklara yeni kayaç gelmezse ilk olarak hangi fabrikanın ham maddesi biter ve bu kaç gün sonra olur?
Sonucun burada görünecek. Kalan soru: 10